۲۰ فوریهی ۱۹۳۲
به م. فوس
پروفسور فوس عزیز
آنقدر که میدانیم رویدادهای روانشناختی خواه آگاه خواه نیاگاه با دستگاه عصبی اندامین مرتبط اند. ساده بگویم تصور طرح و برنامهای آزمایشگاهی برای اثبات آنکه روان مستقل از مادهی زنده وجود دارد محال است. به این معنا نیست که [روان] بدون ماده امکان وجودی نداشت، چرا که، گرچه با وجود آخرین یافتههای فیزیک کوانتوم بعید به نظر میرسد، همین حالا پذیرفتهایم که ماده، بدون روان، وجود دارد. اگر بخواهیم با ترمهای دقیق بیان کنیم تنها پاسخی که به این پرسش میتوان داد این است که این مورد non piquet است [=روشن نیست]. با این حال از خلال تجربهی انسانیِ ما، روان را نمیتوان یافت جز در ارتباط با مادهی زنده.
با صمیمیت بسیار
ک.گ.یونگ
ج۱، صص۸۷-۸۸.
منو